อาหารที่ช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรง สำหรับผู้ป่วยที่ต้องให้อาหารสายยางสำหรับผู้ป่วยติดเตียงหรือผู้ป่วยอัมพฤกษ์อัมพาตที่ให้ทานอาหารทางสายยาง "การรักษาและสร้างมวลกล้ามเนื้อ" เป็นเรื่องท้าทายมากครับ เพราะร่างกายไม่ได้ออกกำลังกาย กล้ามเนื้อจึงลีบตัวได้ง่าย สารอาหารที่เน้นจึงต้องเน้นที่ โปรตีนคุณภาพสูง และสารอาหารที่ช่วยการทำงานของเส้นประสาทครับ
วัตถุดิบและสารอาหารที่ควรเสริมในสูตรอาหารปั่นเพื่อช่วยให้กล้ามเนื้อแข็งแรงครับ:
1. เน้นโปรตีนคุณภาพดี (High Biological Value Protein)
โปรตีนคือวัตถุดิบหลักในการซ่อมแซมและสร้างกล้ามเนื้อ
อกไก่ต้มสุก: เป็นโปรตีนสะอาด ไขมันต่ำ ปั่นง่าย และร่างกายดูดซึมไปใช้ได้ดีมาก
ไข่ขาวต้ม: เป็นโปรตีนที่สมบูรณ์ที่สุด (Albumin) ช่วยเพิ่มระดับโปรตีนในเลือดและลดการบวมน้ำ
ปลาน้ำจืด (เช่น ปลานิล ปลาทับทิม): มีโปรตีนและย่อยง่าย (ต้องกรองก้างออกให้ละเอียดที่สุด)
2. สารอาหารกลุ่มช่วยการทำงานของเส้นประสาทและกล้ามเนื้อ
วิตามินบี 1, 6, 12: ช่วยให้ระบบประสาทสั่งการกล้ามเนื้อได้ดีขึ้น พบมากใน ตับไก่ต้ม (ใส่ปริมาณเล็กน้อย) หรือ ข้าวกล้องปั่น
โพแทสเซียม: ช่วยลดการเกิดตะคริวและช่วยการยืดหดตัวของกล้ามเนื้อ พบใน กล้วยน้ำว้า หรือ ฟักทอง
3. พลังงานที่เพียงพอจากไขมันดี
หากพลังงานไม่พอ ร่างกายจะไปดึงโปรตีนจากกล้ามเนื้อออกมาเผาผลาญแทน ทำให้กล้ามเนื้อยิ่งลีบ
น้ำมันรำข้าว หรือ น้ำมันมะกอก: ช่วยให้ร่างกายได้รับพลังงานเพียงพอและช่วยในการดูดซึมวิตามิน
🥦 ตัวอย่างสัดส่วนอาหารปั่น "สูตรเน้นกล้ามเนื้อ"
(สำหรับ 1 วัน ปริมาณประมาณ 1,000 - 1,200 ซีซี หรือตามแพทย์สั่ง)
อกไก่ (สุก): 150 - 200 กรัม (แหล่งโปรตีนหลัก)
ไข่ขาว (สุก): 3 - 5 ฟอง
ฟักทอง/กล้วยน้ำว้า: 150 - 200 กรัม (ให้คาร์โบไฮเดรตและเกลือแร่)
ผักกาดขาว/ตำลึง (ต้มสุก): 100 กรัม (ช่วยเรื่องกากใย)
น้ำมันรำข้าว: 2 - 3 ช้อนโต๊ะ
น้ำตาลทราย: 1 - 2 ช้อนโต๊ะ (เพื่อเพิ่มแคลอรี่ในบางมื้อ)
💡 ข้อควรระวังในการเตรียม
ต้องสุก 100%: ทุกอย่างต้องต้มสุกเพื่อป้องกันอาการท้องเสีย
การกรอง: หลังจากปั่นเสร็จ ต้องกรองด้วยตะแกรงตาถี่ เพื่อป้องกันเศษอาหาร (เช่น เส้นใยผักหรืออกไก่) ไปอุดตันสายยาง
การเสริม "เวย์โปรตีน": หากต้องการใช้เวย์โปรตีนเสริม ควรปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะผู้ป่วยบางรายที่มีปัญหาโรคไตอาจรับโปรตีนสูงเกินไปไม่ได้ครับ
✨ คำแนะนำเพิ่มเติม: ต้องทำคู่กับ "กายภาพบำบัด"
อาหารอย่างเดียวไม่สามารถสร้างกล้ามเนื้อได้ครับ ต้องมีการ "ออกกำลังกายแบบแรงต้าน" (Passive Exercise) ร่วมด้วย เช่น ผู้ดูแลช่วยขยับแขน-ขา ยืดเหยียดกล้ามเนื้อให้ผู้ป่วยทุกวัน เพื่อส่งสัญญาณให้ร่างกายรู้ว่ายังต้องใช้กล้ามเนื้อส่วนนั้นอยู่นะครับ
